“Podwójnie zapomniani. Żydowscy oficerowie Wojska Polskiego wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej”

Wystawa edukacyjna pt. “Podwójnie zapomniani. Żydowscy oficerowie Wojska Polskiego wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej”, na początku września wystawa zawitała do Szkoły Podstawowej nr 2 im. marsz. Józefa Piłsudskiego w Kutnie.

O wystawie

Wystawa została wykonana przez Fundację “Przyjaciele i Rodziny Żydowskie Miasta Kutna”, w ramach zadania publicznego pt. “Zachor znaczy pamiętaj!” realizowanego dzięki wsparciu finansowemu Prezydenta Miasta Kutno.

Autorem wystawy jest Luc Albinski, projekt graficzny wystawy wykonała Jacqui Meyer. Wystawę konsultował Andrzej Olewnik.

Wystawa liczy 9 plansz, od maja do czerwca była pokazywana w kutnowskich placówkach oświatowych, latem w Kutnowskim Domu Kultury, a od września znów jest prezentowana w kutnowskich szkołach podstawowych i średnich (w każdej z nich po pięć dni – od poniedziałku do piątku).

Partnerzy i Patronat Honorowy

Partnerem wystawy jest Fundacja Rodzin Katyńskich Pochodzenia Żydowskiego https://zydzikatynscy.pl/, którą założył Luc Albinski.

Patronat Honorowy nad wystawą objęło Muzeum Katyńskie, a w ostatnich dniach patronat honorowy przyznało nam Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Jesteśmy ogromnie dumni z Patronów Honorowych naszej wystawy.

Kilka słów o wystawie…

Wiosną 1940 roku funkcjonariusze sowieckiego NKWD zamordowali blisko 22 tysiące obywateli II Rzeczypospolitej. Wśród ofiar byli oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, urzędnicy i przedstawiciele inteligencji. Była to zaplanowana zbrodnia wymierzona w elity polskiego państwa.

Wśród zamordowanych znaleźli się także Polacy pochodzenia żydowskiego. Historycy szacują, że wśród ofiar było ponad 500 żydowskich oficerów Wojska Polskiego. Większość z nich to oficerowie rezerwy – w cywilu lekarze, farmaceuci, inżynierowie i prawnicy.

System mobilizacyjny II Rzeczypospolitej w dużej mierze opierał się właśnie na takich ludziach: wykształconych specjalistach, którzy w czasie pokoju pracowali w swoich zawodach, a w chwili zagrożenia stawali do służby wojskowej. Dlatego na listach katyńskich tak wiele jest nazwisk przedstawicieli wolnych zawodów.

Po agresji Związku Sowieckiego na Polskę 17 września 1939 roku tysiące polskich oficerów trafiło do niewoli. Osadzono ich głównie w obozach NKWD w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. Wiosną 1940 roku wszyscy zostali zamordowani.

Los żydowskich oficerów Wojska Polskiego jest częścią wspólnej historii Polaków i Żydów – i świadectwem celowego zniszczenia elit II Rzeczypospolitej.

Warto zatrzymać się przy planszy poświęconej Jakubowi Landesbergowi, kutnowskiemu lekarzowi, który został zamordowany w Katyniu.

Patronat Honorowy i partnerzy zadania

Zadanie publiczne “Zachor znaczy pamiętaj!” objęte jest Patronatem Honorowym Prezydenta Miasta Kutno Mariusza Sikory, Kutnowskiej Rady Pamięci Narodowej oraz Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Partnerem w zadaniu jest Kutnowski Dom Kultury.

Wernisaż wystawy

Wernisaż wystawy edukacyjnej pt. “Podwójnie zapomniani. Żydowscy oficerowie Wojska Polskiego wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej” odbył się 21 maja 2026 roku na holu Szkoły Podstawowej nr 9 im. Władysława Jagiełły w Kutnie.

Otwarcia wystawy dokonali prezes Fundacji “Przyjaciele i Rodziny Żydowskie Miasta Kutna” Luc Albinski, Zastępca Prezydenta Miasta Kutna Zbigniew Wdowiak, przewodnicząca Rady Fundacji Wanda Albinska i regionalista, zajmujący się tematyką „Zbrodni Katyńskiej” Andrzej Olewnik.

Serdeczne podziękowania składamy dyrektorowi Szkoły Podstawowej nr 9 – Iwonie Pietrzak za zaproszenie nas z wernisażem wystawy do Szkoły.

Wystawa gościła już w II Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Kasprowicza w Kutnie oraz w Zespole Szkół Zawodowych nr 2 im. dr A. Troczewskiego w Kutnie.

Luc Albinski
Prezes zarządu Fundacji „Przyjaciele i Rodziny Żydowskie Miasta Kutna”