„Podwójnie zapomniani” w Zespole Szkół nr 4 w Kutnie-Azorach

Od poniedziałku do piątku w ubiegłym tygodniu wystawa edukacyjna pt. “Podwójnie zapomniani. Żydowscy oficerowie Wojska Polskiego wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej” gościła w Zespole Szkół nr 4 im. Zygmunta Balickiego w Kutnie-Azorach.

I tu należy wspomnieć, iż ta Szkoła ma niezwykłego Patrona! Zygmunt Balicki nie miał osobistych związków z Kutnem i regionem, ale jego imieniem nazwano placówkę oświatową z prawie 80-letnią historią, która wykształciła setki kolejarzy i przedstawicieli innych zawodów.

Otóż…, Zygmunt Balicki, jego żona Jadwiga i córka Helena 14 stycznia 1985 roku otrzymali tytuł Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Nie jest to fakt powszechnie znany, a warto jest o tym wiedzieć, bo to wielki honor dla Szkoły i całej szkolnej społeczności mieć tak zacnego Patrona! Dla nas, mieszkańców także!

Poniżej przytaczam fragment informacji o Rodzinie Balickich ze strony https://sprawiedliwi.org.pl/pl/historie-pomocy/wiecej-o-rodzinie-balickich

Rodzina Balickich

W trakcie okupacji dom Balickich służył jako schronienie dla Żydów. Ukrywały się w nim osoby przebywające w Warszawie po tzw. aryjskiej stronie, funkcjonujące pod przybranymi nazwiskami, m.in. Jadwiga Grosglikowa z d. Kon (ok. 75 lat), Matylda Wertensteinowa z d. Majer vel. Wrześniakowa (ok. 55 lat), Karola Zweibaum vel. Zakrzewska, Hanna Szapiro vel. Sawicka, Sala Silberholc vel. Wiktoria Fijałkowska. Jednorazowo przebywał tam także Aleksander Dyszko z żoną i synem.

Baliccy pozostawali również w kontakcie z członkami i łącznikami Żydowskiej Organizacji Bojowej. Nie tylko Helena zaangażowała się aktywnie w prace organizacji podziemnych. Jej rodzice także byli członkami konspiracji. Za tą działalność Zygmunt Balicki trafił do KL Auschwitz-Birkenau. Matka Heleny, Jadwiga, niosła pomoc jako lekarka, pracowała w szpitalach, również w trakcie powstania warszawskiego.

Przy okazji ceremonii nadania jej oraz jej rodzicom tytułu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata Helena Balicka-Kozłowska stwierdziła:

„Przed paru dniami zapytano mnie dlaczego moja rodzina pomagała Żydom w czasie okupacji. Trudno na to pytanie odpowiedzieć, bo to było dla nas oczywiste, myślę dziś, że mogliśmy pomagać więcej”.

Helena Balicka-Kozłowska w 1958 roku opublikowała książkę zatytułowaną „Mur miał dwie strony” o wydarzeniach z okresu II wojny światowej i pomocy udzielanej Żydom.

Wystawa w szkole

Dzięki gościnności dyrektor Szkoły Mieczysławy Włodarczyk prezentowaliśmy wystawę i rozmawialiśmy z uczniami o „Zbrodni Katyńskiej”. I znów pamiątkowy „Guzik Katyński” trafił w ręce ucznia, który wykazał się dużą wiedzą i odwagą w dyskusji.

A teraz kilka słów o wystawie…

Wystawa została wykonana przez Fundację “Przyjaciele i Rodziny Żydowskie Miasta Kutna”, w ramach zadania publicznego pt. “Zachor znaczy pamiętaj!” realizowanego dzięki wsparciu finansowemu Prezydenta Miasta Kutno.

Autorem wystawy jest Luc Albinski, projekt graficzny wystawy wykonała Jacqui Meyer. Wystawę konsultował Andrzej Olewnik.

Wystawa liczy 9 plansz, od maja do czerwca była pokazywana w kutnowskich placówkach oświatowych, latem w Kutnowskim Domu Kultury, a od września znów jest prezentowana w kutnowskich szkołach podstawowych i średnich (w każdej z nich po pięć dni – od poniedziałku do piątku).

Partnerzy i Patronat Honorowy

Partnerem wystawy jest Fundacja Rodzin Katyńskich Pochodzenia Żydowskiego https://zydzikatynscy.pl/

Patronat Honorowy nad wystawą objęło Muzeum Katyńskie i Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Jesteśmy ogromnie dumni z Patronów Honorowych naszej wystawy.

Zadanie publiczne “Zachor znaczy pamiętaj!”, w ramach którego wykonano wystawę, objęte jest Patronatem Honorowym Prezydenta Miasta Kutno Mariusza Sikory, Kutnowskiej Rady Pamięci Narodowej oraz Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Partnerem w zadaniu jest Kutnowski Dom Kultury.