„Podwójnie zapomniani” w Szkole Podstawowej w Kutnie

W ubiegłym tygodniu wystawa edukacyjna pt. “Podwójnie zapomniani. Żydowscy oficerowie Wojska Polskiego wśród ofiar Zbrodni Katyńskiej” prezentowana była w Szkole Podstawowej nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Kutnie.

O „Zbrodni Katyńskiej” rozmawialiśmy w gronie uczniów pod opieką nauczyciela historii Roberta Małachowskiego. Wyróżniający się wiedzą uczeń otrzymał pamiątkowy „Guzik Katyński”.

O „Guziku Katyńskim” napisano na stronie Instytutu Pamięci Narodowej:

Guzik Katyński

Guzik Katyński powstał w ramach kampanii społeczno-edukacyjnej „Pamiętam. Katyń 1940” zainicjowanej w kwietniu 2007 roku przez Narodowe Centrum Kultury. Był to okres poprzedzający premierę filmu Andrzeja Wajdy pt. „Katyń”, a także awansowanie przez Prezydenta RP oficerów zamordowanych w Zbrodni Katyńskiej. Instytut Pamięci Narodowej był od początku partnerem tej akcji.

Biuro Edukacji Narodowej IPN przygotowało nową edycję Guzika w związku z przypadającą w 2020 roku 80. rocznicą sowieckiego ludobójstwa. Guzik jest przypinką, która formą i kształtem symbolizuje guziki z polskich płaszczy wojskowych, wydobywanych z miejsc pochówku – w Katyniu pod Smoleńskiem, Miednoje pod Twerem, Bykowni koło Kijowa oraz Piatichatkach na przedmieściu Charkowa.

Blisko 22 tysiące Polaków – wojskowych, policjantów i cywili – zostało zamordowanych w kwietniu i maju 1940 roku przez sowieckie NKWD. Ciała grzebano bezimiennie, w masowych grobach w lasach tak, aby nie zostały nigdy odnalezione. Guziki, wyposażone w godło II Rzeczypospolitej wydatnie pomogły w identyfikacji ofiar. Zatem atrybut wojskowego płaszcza i munduru – niemy świadek zbrodni, na swój sposób przemówił, stając się materialnym znakiem pamięci.

Warto w tym miejscu zacytować fragment wiersza Zbigniewa Herberta pt. „Guziki”, dedykowanego przez poetę jego krewnemu, kapitanowi Edwardowi Herbertowi, oficerowi Krakowskiej Brygady Kawalerii, zamordowanemu w Katyniu:

„Tylko guziki nieugięte
przetrwały śmierć świadkowie zbrodni
z głębin wychodzą na powierzchnię
jedyny pomnik na ich grobie, (…)”

A teraz kilka słów o wystawie…

Wystawa została wykonana przez Fundację “Przyjaciele i Rodziny Żydowskie Miasta Kutna”, w ramach zadania publicznego pt. “Zachor znaczy pamiętaj!” realizowanego dzięki wsparciu finansowemu Prezydenta Miasta Kutno.

Autorem wystawy jest Luc Albinski, projekt graficzny wystawy wykonała Jacqui Meyer. Wystawę konsultował Andrzej Olewnik.

Wystawa liczy 9 plansz, od maja do czerwca była pokazywana w kutnowskich placówkach oświatowych, latem w Kutnowskim Domu Kultury, a od września znów jest prezentowana w kutnowskich szkołach podstawowych i średnich (w każdej z nich po pięć dni – od poniedziałku do piątku).

Partnerzy i Patronat Honorowy

Partnerem wystawy jest Fundacja Rodz

in Katyńskich Pochodzenia Żydowskiego https://zydzikatynscy.pl/

Patronat Honorowy nad wystawą objęło Muzeum Katyńskie i Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Jesteśmy ogromnie dumni z Patronów Honorowych naszej wystawy.

Zadanie publiczne “Zachor znaczy pamiętaj!”, w ramach którego wykonano wystawę, objęte jest Patronatem Honorowym Prezydenta Miasta Kutno Mariusza Sikory, Kutnowskiej Rady Pamięci Narodowej oraz Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce.

Partnerem w zadaniu jest Kutnowski Dom Kultury.